พรมเปอร์เซีย…เสน่ห์เย้ายวนใจเหลือเกิน!,Charlee Waradee

01-64621

ศิลปะเปอร์เซียนั้น มีความสวยงาม วิจิตรบรรจง ลวดลายปราณีต อ่อนช้อย
เปี่ยมสีสัน มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และรสนิยมสุนทรีย์ เน้นลวดลายธรรมชาติและวิถีชีวิตผู้คน
ปมเด่นเหล่านี้ล้วนสะท้อนผ่านทาง “พรมเปอร์เซีย” ได้ในแทบทุกมิติ

พรมเปอร์เซียนั้นถือกำเนิดขึ้น เมื่อราว 2,500 ปีมาแล้ว อาจจะมากกว่าตัวเลขนี้ด้วยซ้ำ
แต่ครั้งอาณาจักรเปอร์เซียอันยิ่งใหญ่ มั่งคั่ง มากล้นด้วยวิทยาการ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม

02-65f71

พรมเปอร์เซีย ผ่านวิวัฒนาการมายาวนาน ก้าวผ่านหน้าที่เบื้องต้น อันได้แก่ เป็นวัสดุปูพื้น
ข้ามเข้าสู่ขอบเขตของงานศิลปะชั้นยอดเยี่ยม มีชื่อเสียงและได้รับการยอมรับไปทั่วโลก
จนกลายเป็นสินค้าส่งออกระดับคุณภาพ 5 ดาว ของอิหร่านในยุคปัจจุบัน
สร้างรายได้ในรูปของเงินตราต่างประเทศเข้าประเทศจำนวนมหาศาลมาแล้วทุกยุคสมัย

03-6ae5a

 

04-6eaa7

 

05-667f0

พรมเปอร์เซียนั้น มีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับชีวิตชาวอิหร่านแทบจะทุกๆด้าน
ตั้งแต่ชาวบ้านร้านตลาด  คหบดี ยันขุนน้ำขุนนาง ขุนศึก ไปจนถึงขอบรั้วพระราชวัง

เป็นพื้นที่แสดงตัวตน ทัศนคติ วิถีชีวิต และความทรงจำ นับแต่เกิดจวบจนตาย กิจกรรมแทบทุกอย่าง
ล้วนกระทำบนผืนพรม ทั้งยามกิน ยามนอน ทำงาน ไปเที่ยวพักผ่อน แม้กระทั่งพิธีกรรมทางศาสนา

ว่ากันว่า การถักทอเส้นด้ายด้วยกี่ เรียงร้อยเป็นผืนพรมนั้น ก็เสมือนการถักทอวิถีชีวิตของคนที่นี่นั่นเอง

06-6d17f

 

07-64f75

 

08-65502

 

09-61880

ภาพชุดนี้ เป็นพรมเปอร์เซีย จากร้านค้าเก่าแก่แห่งหนึ่งในอิสฟาฮาน อดีตเมืองหลวงเก่า
เมืองนี้ มีความโดดเด่นและชื่อเสียงในด้านการถักทอเส้นไหมแห่งหนึ่งในอิหร่านเลยทีเดียว
สำหรับพรมที่ทางร้านนำมาโชว์นั้นมีตั้งแต่ราคา 250 ดอลลาร์ ไปจนถึง 13,000 ดอลลาร์

พรมเปอร์เซีย มีชื่อเสียงอย่างมาก เพราะเป็นงานฝีมือที่ผลิตขึ้นเอง บางผืนใช้สีถึง 20 สีทีเดียว
ต้องอาศัยฝีมือ ความชำนาญในการนั่งมัดปมทีละปม จนกลายมาเป็นผืนพรมที่มีความสวยงาม

10-60402

 

11-69ea2

จ้าของร้านพรมในอิสฟาฮาน นำพรมเปอร์มาแสดงให้เราชมหลากหลายผืนด้วยกัน
พร้อมอธิบายวิธีทักถอเบื้องต้น วัสดุที่ใช้ทอ ประเภทของพรม มีถิ่นกำเนิดจากที่ไหนบ้าง

ทำให้ฐานะนักท่องเที่ยวอย่างเรา รู้ว่า หลัก ๆ พรมเปอร์เซียแยกเป็น 2 ประเภทตาม“ปม”ที่ใช้ทอ
คือ 1. ปมตุรกี (Turkish Knot) เป็นปมแบบสมมาตร
โดยให้ปลายเส้นด้ายที่ผูกปม โผล่ออกมาตรงกลางระหว่างด้ายยืนสองเส้นที่พันรอบอยู่

 

 

13-60c78

 

2. ปมเปอร์เซีย (Persian knot) เป็นปมแบบไม่สมมาตร
ผูกโดยสอดด้ายเข้าด้านหลังด้ายยืนเส้นหนึ่ง แล้วม้วนเข้ากับด้ายยืนเส้นถัดไป

พรมที่ทอด้วยปมตุรกีส่วนใหญ่มาจากแคว้นอาร์เซอร์ไบจาน ซึ่งอยู่ทางภาคตะวันตกอิหร่าน

 

 

14-6d75e

 

15-6bfcb

 

16-61040

ด้ายที่ใช้สำหรับทอพรมเปอร์เซียนั้น ทำมาจากวัสดุ 3 ประเภท แตกต่างกัน
ด้ายขนสัตว์คุณภาพดีที่สุด ด้ายปั่นจากใยฝ้ายมีราคาต่ำกว่า แต่ทอง่ายกว่า
ส่วนพรมทอจากเส้นไหม จะมีราคาสูงทีเดียว มักใช้แขวนประดับตกแต่ง

17-62ddf

 

 

18-67e51

ด้ายที่ปั่นเป็นเส้นแล้ว ไม่ว่าจะมาจากวัสดุประเภทใด จะถูกนำไปย้อมสี
ในสมัยก่อนสีย้อมทำจากวัสดุธรรมชาติ ซึ่งเป็นอารยธรรมร่วมสมัยกันทั่วโลก
เช่น สีน้ำเงินได้จากคราม สีแดงได้จากรากไม้ สีเหลืองมาจากหญ้า สีน้ำตาลจากเปลือกไม้ ฯลฯ

19-6fa58

 

 

20-6385b

 

 

21-6c0de

หลังจากนั้น ในกรรมวิธีการย้อม ต้องมีการนำมาบดละเอีบด และต้ม เพื่อให้สีออกมาตามต้องการ
คงไม่ต่างไปจากบ้านเราอีกเช่นกัน เดี๋ยวนี้จะหาเส้นด้ายสีธรรมชาติมาทำด้ายนั้น ยากเต็มทน
ส่วนใหญ่นิยมใช้สีเคมีกันหมดแล้ว เพราะหาซื้อง่าย ใช้สะดวก แต่ความคงทนสู้สีจากธรรมชาติไม่ได้

ทว่ายังมีบางชนเผ่าในอิหร่าน ยังคงรักษาวิธีทำพรมแบบดั้งเดิมอยู่ นั่นคือ ใช้สีธรรมชาติ

22-63511

 

 

23-6a8c8

 

 

24-674cc

พรมแต่ละผืนมีราคาตั้งแต่หลักล้าน เรือนแสน จนถึงราคาในระดับหลักร้อย
ขึ้นอยู่กับวัสดุที่ใช้ในการผลิต เช่น เป็นขนแกะ ขนแพะ ขนอูฐ หรือใยฝ้าย
และวัถตุประสงค์การนำไปใช้ด้วย อาทิ ใช้สอยในชีวิตประจำวัน หรือเป็นงานศิลป์สำหรับโชว์

เจ้าของร้านบอกเราว่า พรมเปอร์เซียที่มีเนื้อยิ่งละเอียด ลวดลายยิ่งถี่ยิบ ยิ่งมีราคาแพง
ยิ่งมีเส้นไหมประกอบด้วยแล้ว ยิ่งจะมีราคาสูง แม้จะมีผืนเล็ก ไม่ใหญ่โตอะไรมากนัก

 

 

 

25-6f593

 

พรมผืนทางขวา ราคา 13,000 ดอลลาร์ขาดตัว ทอจากขนแกะและเส้นไหมคุณภาพ ลวดลายวิจิตรบรรจง
ผมลองใช้มือสัมผัส รับรู้ได้ถึงความละมุนละไม ลองลงไปนั่ง ยิ่งรู้สึกถึงรสสัมผัสได้ชัดเจน…
อารมณ์ตอนนั้น จินตนาการประมาณว่า เป็นอาลาดิน นั่งบนพรมวิเศษ กำลังลอยลม ยังไงยังงั้นเลยทีเดียว “_”

 

 

26-6671c

 

 

สารภาพตามตรง ผมไม่มีความรู้เรื่องพรมเลย ได้แต่เขียนขึ้นมาตามคำบอกเล่าของผู้รู้
รู้แต่เพียงว่า พรมทุกผืนที่วางตรงหน้านั้น มีเสน่ห์ น่าหลงใหล เย้ายวนใจให้ครอบครองเหลือเกิน
ลวดลายแต่ละผืนดูงดงาม สดสวย มีความลงตัวมากๆ โดยเฉพาะผืนที่เป็นภาพธรรมชาติ ยิ่งถูกใจมากๆ

 

 

27-6e2fe

พรมเปอร์เซีย จึงถือเป็นอีกหนึ่งมรดกทางภูมิปัญญา…
…ของร่องรอยอารยธรรมเปอร์เซียที่สืบทอดมาจนถึงทุกวันนี้กว่า 2,500 ปี 

 

 

28-635ff

 

 

29-30aad5

 

 

5 บล็อกเกอร์สายท่องเที่ยวจากโลกออนไลน์ ก่อนบินไปอิหร่าน ในเที่ยวบินแรกของการบินไทย 1 ต.ค. 2559

 

 

30-6a8dc

 

 

31-6c6fe

 

รายละเอียดเพิ่มเติม
http://www.thaiairways.co.th

http://www.oknation.net/blog/charlee/2016/10/09/entry-1